Klasör Açarken Kayboluyorsan Sistem Değil, Yapı Sorunu Var
Obsidian'ı kurdun. İlk notu aldın. Bir hafta sonra vault şöyle görünüyor: Genel/, Notlar/, Çeşitli/, 2024/, Eski/, Yeni/, Bak/. Her klasör bir niyet mezarı. Hiçbir şey bulunamıyor. Sistem çöktü.
Bu senin hatan değil. Klasör yapısı sezgisel değildir — özellikle ADHD beyninde, her yeni fikir "bu nereye gider?" sorusunu tetikler ve cevap bulunamazsa ya yanlış yere gider ya da Inbox'ta sonsuza dek bekler.
Vault yapısı sistemin iskeletidir. İskelet yanlışsa her şey eğri durur.
Ben de Bunu Yaşadım
İlk vault'umda 40'tan fazla klasör vardı. Bir notu bulmak için Ctrl+Shift+F yerine klasörlere tıklayarak ilerliyordum — sanki dosya gezginindeyim gibi. Haftalarca not aldım, hiçbir şeyi bulamadım. Obsidian'ı bıraktım.
İkinci denemede PARA sistemini uyguladım. 5 klasör. Her notun nereye gittiğini 3 saniyede karar verebiliyorum. O günden beri vault aynı iskeletle çalışıyor.
PARA sihirli değil — sadece doğru sorular soruyor.
PARA Nedir?
Tiago Forte'nin "Building a Second Brain" kitabından. Dört kategori, her şey bu dörde sığıyor:
| Harf | Kategori | Türkçe | Ne Girer? |
|---|---|---|---|
| P | Projects | Projeler | Aktif, deadline'lı işler |
| A | Areas | Alanlar | Sürekli sorumluluklar |
| R | Resources | Kaynaklar | İleride lazım olabilecekler |
| A | Archive | Arşiv | Tamamlanan, pasif her şey |
Kritik fark: Her kategori bir soruyla ayrışıyor.
Deadline'ı var mı? → Projects
Sürekli devam ediyor mu? → Areas
Belki ileride lazım olur? → Resources
Bitti mi / artık değil mi? → ArchiveADHD İçin Sadeleştirilmiş PARA
Orijinal PARA çok fazla alt kategoriyle boğulabilir. ADHD için kural: az klasör, çok tag.
Önerilen Vault Yapısı
MyVault/
├── 📥 Inbox/
├── 🚀 Projects/
│ ├── CBS — İlk Satış/
│ ├── Roman — The Long Game/
│ └── Pixel Art Coloring Book/
├── 🗺️ Areas/
│ ├── Sağlık/
│ ├── Finans/
│ └── Beceriler/
├── 📚 Resources/
│ ├── Obsidian/
│ ├── Notion/
│ └── Yazarlık/
└── 🗃️ Archive/5 ana klasör. Hepsi bu.
Alt klasörler sadece aktif proje varsa açılır — yoksa Resources/Obsidian/ gibi tek seviye yeterli.
Inbox Kuralı: Her Şey Önce Buraya
PARA'nın gizli motoru Inbox'tur.
Kural basit: Nereye gideceğini bilmediğin her şey Inbox'a gider.
Fikir geldi → Inbox. Makale okudum → Inbox. Toplantı notu → Inbox. Yarım düşünce → Inbox.
Sonra — günde bir kez, 10 dakika — Inbox'ı işliyorsun:
Her not için tek soru: Bu P, A, R, A'dan hangisi?
→ İlgili klasöre taşı.
→ Silinecekse sil.
→ Başka nota bağlanacaksa bağla.
→ Inbox sıfırlanır.ADHD için bu kritik: Capture ve organize'ı ayır. Not alırken nereye gideceğini düşünme — önce al, sonra yerleştir. İki işi aynı anda yapmak momentum keser.
Her Kategoriye Somut Örnekler
Projects/ — Aktif, Bitecek İşler
✅ CBS Etsy listingi hazırla → Projects/CBS/
✅ Roman 40k kelimeye ulaş → Projects/Roman/
✅ Pixel Art kitabı taslakla → Projects/Pixel Art/
❌ "Sağlık" klasörü → Bu Projects değil, Areas
❌ "Notion notları" → Bu ResourcesProje bitti → tüm klasör Archive'a taşınır. Silinmez — arşivlenir.
Areas/ — Bitmeyecek Sorumluluklar
✅ Sağlık/ → doktor notları, ilaç takibi, egzersiz planları
✅ Finans/ → bütçe notları, hedefler, abonelikler
✅ Beceriler/ → öğrenme notları, kurs takibi
❌ Aktif proje → Projects'e
❌ Tek kullanımlık bilgi → Resources'aResources/ — Belki Lazım Olur
✅ Obsidian/ → plugin notları, workflow fikirleri
✅ Yazarlık/ → teknik, format, pacing notları
✅── RPG Sistemleri/ → oyun mekaniği araştırması
Kural: Şu an aktif kullanmıyorsun ama değerli.Archive/ — Mezarlık Değil, Kütüphane
Çoğu insan arşivlemeyi silmek gibi görüyor. Değil.
Archive = Aranabilir geçmiş. Bir gün "o projeyi nasıl yapmıştım?" diye sorduğunda cevap Archive'da.
Projects/CBS/ → tamamlandığında → Archive/CBS 2026/Yaygın Hatalar
| Hata | Belirti | Düzeltme |
|---|---|---|
| Aşırı klasörleme | 20+ klasör, iç içe 4 seviye | Hepsini sil, PARA'dan yeniden başla |
| Inbox'u biriktirmek | 200+ bekleyen not | Günde 10 dk işleme ritüeli koy |
| Projeyi Area gibi tutmak | "Sağlık" klasöründe aktif görevler var | Aktif görev varsa Projects'e taşı |
| Her şeyi arşivleme korkusu | Tamamlanan projeler hâlâ aktif listede | Archive silme değil, kütüphaneleme |
| Tag'siz bırakmak | Notlar klasörde ama aranmıyor | Her nota en az 1 tag → #proje, #kaynak |
Karar Ağacı: Bu Not Nereye Gider?
Eğer not alırken "bu nereye?" sorusunda takılıyorsan, şu akışı kullan:
Yeni not →
Deadline'ı var mı?
Evet → Projects/
Hayır →
Sürekli devam eden bir sorumluluk mu?
Evet → Areas/
Hayır →
Aktif kullanmıyorum ama değerli mi?
Evet → Resources/
Hayır → Archive/ veya SilEmin değilsen? → Inbox. Sonra karar verirsin.
Bir Haftalık Geçiş Planı
Mevcut vault'u düzeltmek yeni vault kurmaktan zor. Ama yapılabilir:
Gün 1: 5 ana klasörü oluştur (Inbox, Projects, Areas, Resources, Archive)
Gün 2-3: Mevcut notları toplu seç → ilgili klasöre taşı (mükemmel olmak zorunda değil)
Gün 4: Sahipsiz kalan her şeyi Inbox'a at
Gün 5-7: Her gün 10 dk Inbox işleBir haftada vault çalışır hale gelir.
Bu Serinin Devamı
Vault yapısı kuruldu. Ama yapı tek başına yetmez notların birbirine bağlanması lazım. İzole not, kayıp nottur.
Sıradaki makalede Obsidian'ın en güçlü özelliğine geçiyoruz: backlink sistemi ve bağlantılı düşünce.
[[3 Foundation - Backlink - Notların Birbirine Bağlandığında Ne Olur]]
[!nav]+ Seri Navigasyonu<br />Önceki: [[1 Foundation - Neden Obsidian - ADHD Beyni İçin Neden Notion Yetmez|← 01 Neden Obsidian]]<br />Sonraki: [[3 Foundation - Backlink - Notların Birbirine Bağlandığında Ne Olur|03 Backlink →]]
CBS Bağlantısı
PARA vault yapısını sıfırdan kurmak — doğru klasörler, doğru şablonlar, doğru Inbox işleme döngüsü — 2-3 saatlik iş. Chaotic Brain Studio'nun Obsidian × Notion şablonunda vault iskelet yapısı hazır geliyor. Klasörleri oluştur, şablonları yerleştir, başla.