Çoğu insan zamanı kesintisiz bir nehir gibi deneyimler. ADHD deneyiminde zaman daha çok iki kovaya ayrılır: şimdi ve şimdi değil.
Ne demek?
Zaman körlüğü, zamanın içsel olarak yeterince net hissedilmemesidir. Şimdi değil kovasındaki her şey aynı uzaklıkta gibi gelebilir. Beş dakika sonrası da beş yıl sonrası da zihinsel olarak bulanıklaşabilir.
Bu yüzden kişi bütün hafta beklediği bir şeye yine de geç kalabilir.
Neden önemli?
Zaman körlüğü tembellik değildir. Zaman algısı, çalışma belleği ve yürütücü işlev sistemlerinin birlikte zorlanmasıdır.
Bu kavram doğru anlaşılmadığında kişi "önemsemediği" için geç kalıyor sanılır. Oysa çoğu zaman zamanın geçişi yeterince görünür değildir.
Bilimsel arka plan
Zaman tahmini, geçmiş deneyim, çalışma belleği, dikkat ve yürütücü işlevlerin birlikte çalışmasını ister. ADHD deneyiminde bu sistemler tutarsız çalıştığında süre tahmini ve geçişler zorlaşabilir.
Dış zaman göstergeleri bu yüzden önemlidir. Görünür sayaç, alarm, takvim ve tampon süre içsel zaman hissinin yerini destekler.
Örnekler
- 10 dakika sürecek sandığın işin 45 dakika sürmesi.
- Hazırlanmaya geç başlayıp randevuya yetişememek.
- Takvimde yazmasına rağmen görünürde olmayan görevi unutmak.
- Bir aktiviteden çıkıp diğerine geçmekte zorlanmak.
CBS'de nasıl kullanılıyor?
CBS sistemleri zamanı görünür yapmaya çalışır. Focus Timer, takvim çıpaları, dış hatırlatıcılar ve tampon süreler bu yüzden kullanılır.
Amaç zamanı mükemmel hissetmek değil, zamanla pazarlık etmeyi azaltmaktır.