Ana içeriğe geç
Sosyal

sos-yal ank-si-ye-te

Sosyal Anksiyete

Sosyal durumlarda yargılanma, utanç veya kötü etkilenim korkusu. ADHD + sosyal anksiyete yaygın (impulse kontrol eksikliği, dikkat sorunları sosyal kaygıyı tetikler).

Kısa tanım

Sosyal Anksiyete ne demek?

Sosyal durumlarda yargılanma, utanç veya kötü etkilenim korkusu. ADHD + sosyal anksiyete yaygın (impulse kontrol eksikliği, dikkat sorunları sosyal kaygıyı tetikler).

Sosyal Anksiyete Nedir?

Kısa Cevap

Sosyal anksiyete, sosyal durumlarda yargılanma korkusu ve başarısızlık hissidir. ADHD'de yaygındır çünkü impulse kontrol eksikliği ("yanlış şey söyleyeceğim" korkusu) ve dikkat sorunları ("dikkatimi veremiyor görüneceğim" kaygısı) sosyal kaygıyı tetikler.

Sosyal Anksiyete vs. Shyness (Çekingenlmeme)

Sosyal AnksiyeteÇekingenlik
Intensely kaygılı, fiziksel semptomRahat ama sessiz
Kaçınma davranışı (konuşmamaya tercih)Seçilerek sessiz
Yargılanma korkusuSadece rahat olmak değil
Terapiye yanıt verirBaşlı başına sorun değil

ADHD + Sosyal Anksiyete

Neden yaygın:

  1. Impulse kontrol eksikliği: "Ya yanlış şey söylesem?" kaygısı
  2. Dikkat sorunları: Başkası konuşurken "dikkat veriyor görünmek" zor
  3. Sosyal filtrlama: Uygunsuz şey söyleme riski
  4. Belirsizlik tahammülü: Sosyal kurallar belirsiz → endişe

ADHD ile Coping

ADHD'li kişiler sosyal anksiyete ile beraber başa çıkabilir:

  • Rehersalı: Konuşacaklarını (5 konu) hazırlanmış tut
  • Daha küçük grup: Masif parti yerine 2-3 kişi
  • Strüktüre sahip: Rasgele chat yerine etkinlik (yürüyüş, oyun)
  • Açık komünikasyon: "Bazen dikkat sorunu var, kötü anlamı yok"
  • Kalmış plan: "30 dakika kalırım, sonra giderim" = güven hissi

Kaçınma Spirali Riski

Sosyal anksiyete döngüsü:

Sosyal kaygı
    ↓
Davet red (kaçınma)
    ↓
Rahatladı (kısa dönem)
    ↓
Sosyal alanlar daraldı
    ↓
Sonraki davet daha korkutucu
    ↓
Sosyal izolasyon

Profesyonel Yardım

Kronik sosyal anksiyete için:

  • Terapist: CBT, exposure therapy
  • İlaç: SSRIs yardımcı olabilir
  • Teknikler: Gradual exposure, role playing, mindfulness

CBS Bağlamı

CBS sosyal anksiyeteyi doğrudan çözmez ama:

  • ✓ Belirsizliği azalır → kaygı düşer
  • ✓ Başarı yaşatan → motivasyon artar
  • ✓ Struktur sağlar → güven hissi
  • ✓ Başkalarıyla bağlantı arttırır → izolasyon azalır

Ama terapistle çalışmak kritiktir.

Ne zaman görülür?

  • ·Toplantı, konuşma, tanışma korkusu
  • ·"Yanlış şey söyleyeceğim" kaygısı
  • ·Dikkatimi veremiyor görünmek korkusu
  • ·Kaçınma (davet reddi, izolasyon)
  • ·Sosyal durumlarda fiziksel semptom (titreme, terleme, kızarma)

Ne yapabilirsin?

  • Pozitif sosyal tecrübe yaşama (kademeli maruz kalma)
  • Rehersalı çıkma (konuşacaklarını planla)
  • Dikkat sorunlarını açık konuşma
  • Terapist ile çalışma (CBT, exposure)
  • Sosyal yapısı olanlar seçme (forum, small group)
  • İçsel motivasyon bulma (zorunluk değil, değer)

Sonraki adım

Bu kavramı bir pratik adıma bağla

Kavramı okuduktan sonra ilgili rehberlerden birini seçip küçük bir uygulama yapabilirsin.Rehberlere bak