Anksiyete Döngüsü

Anksiyete Döngüsü Nedir?

Mekanizm

ANKSİYETE TETIKLENDI
    ↓
KAÇINMA (kaçış)
    ↓
KISA RAHATLAMA
    ↓
ANKSİYETE GÜÇLENIR
    ↓
(Döngü Tekrar Eder - Her Turda Daha Güçlü)

Örnek: Sosyal Anksiyete Döngüsü

1. Toplantıya davet
   ↓
2. "İnsanlar yargılar" anksiyetesi
   ↓
3. Topantıya gitmeyi reddedme (kaçınma)
   ↓
4. Rahatladı (kısa dönem)
   ↓
5. Fakat sonraki davet daha korkutucu
   ↓
6. Kaçınma kolay hale gelir
   ↓
7. Sosyal alanlar giderek azalıyor

Neden Kaçınma Paradoksal?

• Kısa dönem: Anksiyete azalır ✓
• Uzun dönem: Anksiyete güçlenir ✗

Beyine "Bu durumda gerçekten tehlike var" mesajı verilir.

Fobia Gelişimi

Tekrarlayan kaçınma fobiye dönüşür:

• Başlangıç: Bir durum rahatsız edici
• Ara: Düzenli kaçınma
• Son: Şiddetli fobik tepki

ADHD + Anksiyete + Kaçınma

ADHD'de döngü hızlanabilir:

• Belirsizliğe intolerans → kaçınma
• İmpulse kontrol problemi → kaçışa kolay yutunma
• Enerji dalgalanması → "Bugün yapamam" kaçışı

Çözüm: Exposure Terapisi

Profesyonel Exposure terapisi:

1. Kademeli maruz kalma: Hafif tetikleyiciden başla
2. Tolerans gelişimi: "Anksiyete kendiliğinden düşer"
3. Kaçınma kesme: "Kaçış hayatı kısıtlıyor"
4. Yeni öğrenme: "Durum güvenli"

Terapist rehberliğinde (gözlenmiş vs. yapılan maruz kalma).

CBS Bağlamı

CBS kaçınmayı azaltır:

• Görevleri gözle yapılabilir kılar → başlama kolay
• Başarı yaşadır → motivasyon artar
• Sosyal bağlantı arttırır → izolasyon azalır

Ama belirlenmiş fobiler profesyonel tedavi ister.

Hatırla: Kaçınma rahatlatıyor ama kalıcı değil.