Duygusal düzenleme zorluğu, "fazla hassas olmak" değildir. Sinir sisteminin yükü yönetme biçimidir.
Ne demek?
Duygu hızlı yükselir, yoğun kalır veya davranışı yönetmeyi zorlaştırır. Kişi olayın "mantıken küçük" olduğunu bilse bile beden ve zihin bunu büyük bir tehdit gibi yaşayabilir.
Bu durum özellikle utanç, öfke, reddedilme hissi veya hayal kırıklığında belirginleşebilir.
Neden önemli?
ADHD deneyiminde duygu yoğunluğu görev başlatmayı, ilişki yönetimini ve karar almayı etkileyebilir. Duygu yükseldiğinde kişi işi bırakabilir, mesajlardan kaçabilir veya sistemi tamamen silmek isteyebilir.
Önce duygu düzenleme gelmeden üretkenlik sistemi çoğu zaman çalışmaz.
Bilimsel arka plan
Duygu düzenleme dikkat, dürtü kontrolü ve yürütücü işlevlerle bağlantılıdır. Duygu çok yükseldiğinde planlama ve önceliklendirme geçici olarak zayıflayabilir.
Bu yüzden "sakin ol" demek yeterli değildir. Önce bedensel sakinleşme ve güvenli geri dönüş adımı gerekir.
Örnekler
- Küçük bir yorumdan sonra bütün günü kaybetmek.
- Utanç gelince mesajlara bakamamak.
- Sinirliyken sistemi tamamen silmek istemek.
- Bir hata sonrası görevi tamamen bırakmak.
- Duygu zirvesinde büyük karar almak istemek.
CBS'de nasıl kullanılıyor?
CBS dili, önce düzenleme sonra üretkenlik yaklaşımını temel alır. Araçlar ve rehberler kişiyi "hemen toparlan" diye zorlamak yerine, düşük sürtünmeli geri dönüş adımı verir.
İyi sistem duygu yükseldiğinde de geri dönülebilir kalmalıdır.